DE PARKEERBAAN
voor wie: totaal beginners, of -ver- gevorderden met veel wind
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: tot 20 minuten
subdoel: Overstag
Wat er moet worden geweten voor je begint?
- weten waar de wind vandaan komt.
- op de juiste plek in de boot zitten
- Een stukje rechtdoor kunnen varen
- zeil kunnen aantrekken en vieren. 'magische duim'
- Hoe pak je alles over (simpel)
Theorie:
Op het water kunnen laten zien:
simulator oefening
dan op het water: aanlerend
- Hoe zie je dat de boot overstag gaat?
- Geef doorlopend aan waar de wind vandaan komt. Wijs een duidelijk punt op de wal aan wat daarmee overeenkomt.
- Welke 2 (en voorlopig nog niet meer) handelingen moet je doen voor een geslaagde overstag?
- Om zeker te zijn dat het goed begrepen wordt, doe het nogmaals voor, voor iedereen afzonderlijk naast je motorboot of vlot
Je let erop dat alle teams de goede kant uit overstag gaan
Bij het mislukken van overstagjes grijp je snel in. vooral wanneer er bootjes gijpen! onderzoek waarom dit is; roervaardigheid, wind oriëntatie
Er hoeft niet 'om de boei' gevaren te worden. Het is geen wedstrijd! bovendien vergroot je met boei echt ronden kans op aanvaringen en aan de boei blijven hangen
Hier ligt de basis van het altijd 'de goede kant uit overstag' kunnen gaan en op de juiste manier verzitten en overpakken. Wanneer er problemen zijn met het begrip windoriëntatie en overstag is nu je kans!
Subdoel: halve wind op en neer
Met onze beginners is het altijd de vraag: Wat doe je eerst halve wind varen of overstag gaan
Het antwoord is dat het niet veel uitmaakt
Wat er moet worden geweten voor je begint
- Waar komt de wind vandaan? hoe kun je dat zien? wijs ook zelf veel aan. Associeer voorlopig windrichting met een makkelijk te herkennen punt.
- Waar zit je in de boot?
- Wat doe je voor balans? (gevorderden, veel wind)
- Wat doe je als het mis gaat; zwempartij, dreigende aanvaring (gevorderden)
- Hoe om draai je om bij een boei? (zo eenvoudig mogelijk)
- hoe zit je en wat houd je hoe vast.
(Dit kun je ook met de cursist in een boot naast je motorboot doen of met een bootje op het vlot. of.... . Voordoen. )
Theorie:
Afhankelijk van de omstandigheden leg je een paar van de volgende items uit
simulator-oefening:
dan op het water: aanlerend
je stelt een -ruim- baantje op een halve windse koers
Met beginners leg je de motorboot stil op een bovenwinds gelegen plek,
Voor beginners kies een plek en zeilvoering die toestanden en omslaan zoveel mogelijk uitsluit.
Met gevorderden en harde wind houd je jezelf varend en schiet te hulp waar nodig
Wanneer je twijfelt over de omstandigheden is het belangrijk om niet tegelijk alle boten te laten varen maar eerst ééntje of, de bootjes tuigen met verminderd zeil. Pas wanneer je controle hebt ga uitbreiden tot alle boten en grotere zeilvoering. Schroom niet om een betere locatie op te zoeken!!
Let er bij twee-mans dat ieder een gelijke tijd aan het roer krijgt!
Parkeerbaan verbeteringen.
subdoel: kunnen wachten.
Deze is zo handig voor je les. Ook geeft het cursisten het gevoel meer controle te krijgen; eindelijk kunnen stoppen...!
Wat er moet worden geweten voor je begint?
- weten waar de wind vandaan komt.
- op de juiste plek in de boot zitten
- Een stukje rechtdoor kunnen varen
dan op het water: aanlerend
- wat gebeurt er bij oploeven met de snelheid
- Wat gebeurt er bij opvieren van de schoten met de snelheid
- Wat gebeurt er bij opvieren èn oploeven
Xo handig als de bootjes een handrem hebben...
Aanleggen is het zeker niet, maar wel alvast een leuke aanloop tot :)
Parkeerbaan verbeteringen.
subdoel: Scheefgaan oplossen.
Scheef gaan is de manier om cursisten bang te krijgen. Zo snel mogelijk hier oplossingen voor aanbieden kan dan ook niet vroeg genoeg gebeuren
Wat er moet worden geweten voor je begint?
- weten waar de wind vandaan komt.
- op de juiste plek in de boot zitten
- Een stukje rechtdoor kunnen varen
dan op het water: aanlerend
- wat gebeurt er bij oploeven met het scheefgaan
- Wat gebeurt er bij opvieren van de schoten met het scheefgaan
- Wat gebeurt er bij opvieren èn oploeven
gevorderden: kun je ook afvallen en zeil vieren?
erg handig als de zeilen op tijd los gaan...
Vaak helpt het om het zwaard wat omhoog te doen.
Je parkeerbaan is nu compleet.
Nu kun je altijd starten vanuit een veilige situatie of terugkeren naar een veilige situatie. Nu kun je cursisten één voor één bij je roepen en veel makkelijker opdrachten geven.
Niet vergeten je cursisten vertellen dat ze naar het uitvoeren van de opdracht naar jou terugkeren, soms om te vertellen wat het antwoord op de opdracht was, voor nieuwe opdracht, of wat ook.
Oh, probeer zo veel mogelijk zelf stil te liggen, hetzij door voor anker te gaan, op het vlot of een steiger te staan.
DE VERFIJNINGEN
tijd: 20minuten
Doel: verbeteren van de snelheid bij verschillende koersen.
Wat er moet worden geweten voor je begint?
- weten waar de wind vandaan komt
- op de juiste plek in de boot zitten
- Een stukje rechtdoor kunnen varen
- zeil kunnen aantrekken en vieren.
'puntje-puntje' komt later misschien.. .
(nogmaals 'magische duim' voor de kleintjes?) - Overstag kunnen gaan
Op het water kunnen laten zien:
dan op het water: een baantje een beetje schuin op de windrichting
- wat gebeurt er bij zeil aantrekken
- Wat gebeurt er bij zeil opvieren
Je legt de baan zo neer dat het aan de windse stuk door iedereen haalbaar zal
Je let erop dat alle teams zoveel mogelijk experimenteren met hun zeilstanden. Ze mogen desgewenst ook in paren varen
zo nu en dan ga je naar een stel cursisten toe en vraag je of ze denken te weten welke zeilstand sneller is
Het mooiste is wanneer de cursisten er zelf achter gaan komen wat de snelste zeilstand is bij welke windrichting.
Jij geeft er pas later de naam aan: aan- of ruime wind.
je kunt nu een klein testje houden
laat je cursisten opnieuw de baan varen. Liefst op een andere locatie, dit heeft 2 gevolgen:
a) ze hebben even ontspanning,
b) ze kunnen zien dat wat ze geleerd hebben in de praktijk ook echt werkt!
Doel: kunnen opkruizen.
tijdsduur 20 minuten
Later zo vaak als mogelijk tochtjes op en neer. Ieder excuus om daarbij nòg een keer op en neer te varen is top!
hiermee is de basis voor het maken van eenvoudige tochtjes bijna compleet
we beginnen met het eerste subdoel: hoog aan de wind kunnen varen
Wat er moet worden geweten voor je begint
- waarom gaat een zeil "killen"
- alles van het de 'Parkeerbaan'
- alles van het doel 'verbeterde zeilstand' bij diverse koersen
- Introductie van het 'puntje/puntje' 'block to block', fok / zeil in die ène stand
Theorie:
Op het water kunnen laten zien:
dan op het water: een baan een flink schuin op de windrichting
Opdracht:
- wat gebeurt er bij zeil zo strak mogelijk, wanneer teveel in de wind gevaren wordt
- wat gebeurt er bij zeil zo strak mogelijk, wanneer teveel halve wind gevaren wordt
Je laat je cursisten het meemaken dat het killen van het voorlijk van de fok een goede hoog aan de windse koers oplevert
Hiervoor hebben ze koersen gevaren waarna ze zeilstanden erbij zochten, nu zoeken ze een speciale koers die hoort bij de éne zeilstand!
Hierdoor is deze oefening nèt iets moeilijker
Bouw de moeilijkheid op door het baantje steeds schuiner op de wind te leggen
Doe je deze oefening met gevorderde cursisten en veel wind, dan spelen zaken als efficiëntie, snelheid houden, overeind blijven, boottrim, de belangrijkste punten
Sommige mensen gebruiken niet het killen van de fok maar de Gentry's (tell-tales), of de rimpels op het water
zelf vind ik 'killen v.d. fok' het makkelijkste aan te leren.
Ook hoor je wel van mensen die het vaantje gebruiken; dat kán wel.. , maar houd er dan rekening mee dat dit niet makkelijk leidt tot een goed zeilgevoel en waarschijnlijk wat onnauwkeurig werkt. Ik kan niet zien of het vaantje aangeeft of ik 10° hoger moet sturen. Killen of Gentry's vertellen me dit wel.
Je cursisten weten nu de grenskoers 'hoog aan de wind' te vinden
Ook hier probeer je je cursisten zoveel mogelijk door ondervinding te laten meemaken hoe 'hoog aan de wind' het beste kan geschieden.
Jij blijft de bewaker van het proces: je stuurt bij waar nodig
Zelf vind ik het plezierig wanneer er voldoende 'achtergrond' is om de oriëntatie te bevorderen.
subdoel: de verbeterde overstag
Wat er moet worden geweten voor je begint
- het kunnen varen van een 'parkeerbaan'
- verbeterde zeilstand bij diverse koersen
- de grenskoers hoog aan de wind
- hoe verzit je, en hoe hanteer je het roer met de helmstokverlenger. De verbeterde versie met zeil dichttrekken tijdens oploeven en wat vieren na het door de wind gaan
Op het water kunnen laten zien:
simulator-oefening
dan op het water: een baan recht op de windrichting
Nu moet de schoot strak blijven voor èn na de overstag
Voor de overstag -bijna- hoog aan de wind
direct na de overstag vlot op een hoog aan de windse koers uitkomen
Een correct draaitempo aanhouden
voor de iets gevorderden mag je wat meer verlangen dan bij de beginners
Concentreer je op de overstagjes, niet of het opkruizen zelf goed gaat. Efficiënt opkruizen komt zo!
Dit is één van de weinige momenten waarop je kunt rondvaren in de les.
Doe dit rustig, en kies een goede plek. B.v. vlak achter en aan lij
Daarna het 3e subdoel: wanneer ga je overstag: de lay-line
Wat er moet worden geweten voor je begint
- alles van het doel1: het en weer kunnen varen van een 'parkeerbaan
- alles van het doel2: verbeterde zeilstand bij diverse koersen
- de grenskoers hoog aan de wind
- de verbeterde overstag
Tijdens dit opkruizen laat je uitproberen waar een slimme plek zit om overstag te gaan
de beroemde dwarspeiling, de layline varen
Wat als je te ver doorvaart, en ruime wind 'terug' moet
Wat als je te vroeg overstag gaat, en meerdere slagen moet maken.
Is dit ook om?
Waar let je op: 'dwars' op je boot, streep op je dek -fokkeschoot o.i.d-, of ga je uit van de hoek van de wind over het water, andere boten
voor de gevorderde:
kun je ook laten zien dat je hoog aan de wind koers vlak onder de boei uitkomt?
je kunt nu een klein testje houden
laat je cursisten achter je aan varen terwijl je een stuk recht in de wind vaart met je motorvlet
a) ze hebben even ontspanning,
b) ze kunnen zien dat wat ze geleerd hebben in de praktijk ook echt werkt!
Soms lukt het niet in één keer om het opkruizen uit te leggen. Vooral bij kinderen onder een jaar of 12 lijkt het met tekeningen op het bord te gaan lukken, maar in de praktijk is het dan nog nèt ff te... .
Een mogelijkheid is om dan een 3-hoeks baantje te maken. Er moeten dan 2 aan de windse stukken worden afgelegd voor je bij de bovenboei bent. En aan de wind varen wil al best lukken. Wanneer het baantje gevaren kan worden haal je de 'overstag-boei' op. En laat je naar de denkbeeldige overstag-boei varen.
Voor wanneer het opkruizen niet zo goed gaat lukken
Het 'rode' opkruis hulpje weghalen wanneer er van de 'gele' naar de 'groene' gevaren kan worden
3e doel variant
een groep achter je aan laten varen waarbij jij met de motorboot voorop vaart en dus de te varen richting aangeeft
vaar je gelijk een tochtje. :)
Ook ideaal om je drukke cursisten lekker af te matten
handiger schoot en roer kunnen bedienen
voor wie: beginners, of -ver- gevorderden met veel wind
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: 20 minuten
Wat er moet worden geweten voor je begint
- rechte koers houden, ook bij eventueel verzitten
- zeilstanden op verschillende koersen
Op het water kunnen laten zien:
Vaar heen en weer langs de boeien, verstel je zeil waar nodig
voor de gevorderden:
denk ook aan
- zwaard
- gewicht
Laat eerst varen met de balans aan de zelfde kant bij alle rondingen
Dan nog een keer maar bij alle rondingen de balans naar de andere kant
Vraag daarna bij welke ronding welke balans hoort - taakverdeling
¡Een mooi vervolg zijn de pomp en rol oefeningen!
Je kunt ook je motorboot gebruiken als "boei"; handig om een extra zigzag te verkrijgen
Begin met kleine hoeken en een ruime baan. zo gauw de cursisten beter worden, kort je de baan in en maak je de bochten scherper; zodat er sneller gewerkt moet worden
Doel: kunnen afkruizen
voor wie: beginners met weinig wind, of -ver- gevorderden met veel wind
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: tot 20 minuten
hiermee is de basis voor het maken van eenvoudige tochtjes compleet
1e subdoel: Weten wanneer je voor de wind vaart (grenskoers kunnen herkennen)
Wat er moet worden geweten voor je begint
- rechte koers houden, ook bij verzitten
- zeilstanden op ruime koersen
Op het water al kunnen laten zien:
Wie kan zo vaak mogelijk van de koers "voor de wind" vinden?
Natuurlijk kun je ook ipv rood->oranje ook paars->groen
Soms bij wat meer wind is het handig om de grenskoers te oefenen zonder de risicovolle gijp te hoeven maken
2e subdoel: maken van een gijp
Wat er moet worden geweten voor je begint
- rechte koers houden, ook bij verzitten naar andere kant
- zeilstanden op ruime koersen
- weten wanneer je voor de wind vaart, grenskoers kunnen herkennen
- hoe verzit je, en hoe hanteer je het roer met de helmstokverlenger
Op het water al kunnen laten zien:
simulator-oefening
Er hoeft geen boei gerond, alleen zorgen dat naar de onderste boei je zeil overkomt
Een mooie eindoefening (testje) zou kunnen zijn:
achter je motorboot aan laten varen. Wanneer ieder je koers volgt, een nieuwe koers inzetten
Omdat je eerdere oefening ook opkruizen / overstag bevatte kun je nu eigenlijk overal heen!!
hoog aan de wind kunnen varen. -variant-
Doel: beter hoog aan de wind kunnen varen
Voor wie: beginner maar ook gevorderde
geschikt voor meer wind, als coachen op het water niet goed lukt
Wat er moet worden geweten voor je begint
- wat is een juiste hoog aan de windse koers
- Achter je aan kunnen varen
- Verbeterde zeilstand bij diverse koersen
Theorie:
Op het water kunnen laten zien:
dan op het water: vaar van oppertje naar oppertje
kies je oploefpunt zo dat, wanneer er hoog aan de wind naar het oppertje gevaren wordt, je er juist kan komen zonder overstag kan
- volg mij in één slag
Je laat je cursisten het meemaken dat het killen van het voorlijk van de fok een goede hoog aan de windse koers oplevert
een goede positie,'uithangen', helpt
Doe je deze oefening met gevorderde cursisten en veel wind, dan spelen zaken als efficiëntie, snelheid houden, overeind blijven, boottrim, de belangrijkste punten
Iedereen gaat snappen dat ze aan de wind voor hoogte moeten gaan en niet voor snelheid.. .(niet helemaal waar, maar voor nu is het beter)
vaar beurtelings bij een cursist langs om puntjes op de 'I' te zetten, maar bespreek alleen in het oppertje
Voor de wind / zeilstanden -variant- vooral 2-mans
doel: zeilstanden, positie in boot, zwaard, trim? aanpassen aan de nieuwe koers
Vooral beter voor de wind herkennen en actie ondernemen om goed voor de wind te varen
voor wie: iedereen
voor alle boottypen,
Wind: beginners, niet te veel. Gevorderden: uitdagend met wat meer wind!
tijd: 20 minuten
Wat er moet worden geweten voor je begint
- goede zeilstanden
- voor de windse grenskoers kunnen herkennen
- gewichtverdeling
- zeilstanden
- zwaardstanden en hun invloed.
- twee-mans: taakverdeling
Op het water kunnen laten zien:
Theorie
volg de motorboot
en pas je zeilstanden, zwaard, voor-achter gewichts-verdeling, etc aan
weinig wind?
wie kan het verst vóór in de boot zitten
meer wind? balans problemen?
- ga dan naar achteren!
- vier je schoot tijdelijk minder uit!
(leg een tijdelijke knoop op een slimme plek!) - staat je neerhouder voldoende strak?
- blijf voor de wind goed vast en stil in je boot!
twee-mans?
- Voor de wind stuurman aan lij!
- ga ieder aan je eigen kant enigszins uithangen; blijf niet in het midden van je boot zitten. Da's belangrijker dan je denkt.. .
Met strakke vaste hand sturen helpt. Roer goed vast houden, geen gebruik verlenger b.v.
Zo gauw je ziet dat iedereen volgt en is aangepast aan de nieuwe koers verander je van richting met een gijp of overstag!
Je kunt ook één van de bootjes voor laten varen, kun je zelf makkelijker dicht bij de andere boten komen
Windorientatie
doel: kunnen vooruitzien
Wat er moet worden geweten voor je begint
- goede zeilstanden
- overstagjes
- kunnen gijpen
Op het water kunnen laten zien:
Je geeft opdracht om op een bepaalde manier de boei voorbij te varen: aan de wind halve wind, etc
Je kunt de moeilijkheid opvoeren door te kiezen over welke boeg het zeil moet, en/of door aan lij of loef te laten passeren
Dit kan ook een mooi moment zijn om de wat meer nautische termen voor koersen e.d. actief te gaan gebruiken
bijzondere manoeuvres
Doel: aanleggen
voor wie: iedereen
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: 10 à 20 minuten
Subdoel: snelheidsbeheersing op een rechte aan de windse lijn
Wat er moet worden geweten voor je begint
- Weten waar de wind vandaan komt
- aan de wind kunnen varen, redelijke zeilstanden kunnen laten zien
Op het water kunnen laten zien:
Dan op het water aanlerend:
verander je zeilstand terwijl je aan de wind tuussen de boeien vaart
wat gebeurt er met je snelheid?
kun je zo langzaam mogelijk tussen de boeien varen?
Subdoel: snelheidsbeheersing door je koers te veranderen naar tussen aan de wind en bijna in de wind (schootstand verandert niet)
Wat er moet worden geweten voor je begint
- Weten waar de wind vandaan komt
- aan de wind kunnen varen, redelijke zeilstanden kunnen laten zien
Op het water kunnen laten zien:
Dan op het water aanlerend:
verander je koers naar bijna in wind terwijl je tussen de boeien vaart
wat gebeurt er met je snelheid?
kun je zo langzaam mogelijk tussen de boeien varen?
subdoel: aanleg met hulpmiddel
We zijn er bijna...
vaar eerst langs de hulp-boei en daarna naar het punt waar je gaat aanleggen
regel je snelheid liefst al voor je langs de hulp-boei vaart
Kijk zelf of er plaats is om veilig zonder botsen de aanleg te maken
Vaar in het aangewezen 'parkeer-baantje' of blijf dicht in de buurt
Het Einddoel: de eigenlijke aanleg
Wat er moet worden geweten voor je begint
- Weten waar de wind vandaan komt
- aan de wind kunnen varen, goede zeilstanden kunnen laten zien
- De anderen in de gaten kunnen houden / in de buurt kunnen blijven
- Naar voren kunnen lopen in de boot
- Snelheidsbeheersing op een rechte aan de windse lijn
- Snelheidsbeheersing d.m.v. oploeven afvallen waarbij de schoot een vaste stand heeft
Op het water kunnen laten zien:
Dan op het water aanlerend:
vaar langzaam richting je doel, denk je dat je aanleg succesvol is? loop dan naar voren en houd zelf af
Wat werkt voor jouw boot het beste?
- een opschieter?
met zigzag? - klassieke dwarspeiling?
- opkruizend met korte slagen?
- aan de wind met aan het einde oploeven
- giek uitduwen?
- aan de wind met beetje 'fok bak'
- en wat doe je met gewicht?
Boten met een neerhouder zijn makkelijker af te remmen met de neerhouder los
Naast steigers zijn plastic boeien maar ook je motorboot goede oefenplekken!
Skiff's, en soms ook andere boten, b.v. catamarans met een spi-chute voorin, zijn ongeschikt om naar voren te lopen. Met deze boten zal bij het want moeten worden uitgestapt!
Achteruit sturen
voor wie: iedereen
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: 20 minuten
Wat er moet worden geweten voor je begint.
- Min of meer weten waar de wind vandaan komt.
- Kunnen sturen hoe je ook staat of zit in de boot!
Op het water kunnen laten zien:
Dan op het water aanlerend:
- Waar sta je?
- Hoe mik je? met de helmstok naar het punt waar je heen wil.
- Hoe stuur je? houd je roer vast! (verlengertje kort of met gunstige hoek vastpakken)
- duw je het zeil uit? Er is een voorkeurskant
Neem een bootje over en doet een keer voor.
Je cursisten kijken toe vanaf een vast punt. B.v. de steiger.
Je kunt helpen door de boot bij de boeg te pakken en goed op de wind te richten
Deze oefening gaat je cursisten leren te sturen wanneer de boot, toevallig, achteruit gaat. B.v. bij een mislukte overstag. Of tijdens het wegvaren bij een steiger Ze gaan er veel meer mee 'spelen'
Sommige bootjes zijn beter in deins te houden met het zeil uitgedrukt. Vaak omdat de mast voorover staat, Opti??
einddoel: stoppen/achteruitvaren
voor wie: iedereen
voor alle boottypen / omstandigheden geschikt voor 'afstandles'
tijd: 20 minuten
Wat er moet worden geweten voor je begint
- Weten waar de wind vandaan komt
- Kunnen sturen hoe je ook staat of zit in de boot
- Voldoende balans kunnen houden
- Actief kunnen stoppen
- Bij elkaar kunnen blijven zonder boeien
Op het water kunnen laten zien:
Dan op het water aanlerend:
- Wat is de rol van de balans?
- Hoe stuur je, houd je roer vast
één van de weinige oefeningen zonder boeien
Neemt een bootje over en doet voor
Je cursisten kijken toe vanuit de motorboot of vanaf hun eigen -omgeslagen?- boot
Deze oefening gaat je cursisten meer gevoel geven met hun boot. Ze gaan er veel meer mee 'spelen'
Het is tevens een mooie inleiding tot de wat meer gevorderde manoeuvres
Gefeliciteerd: Je cursisten zijn zojuist hun CWO3 binnengevaren
Mis je oefeningen? laat me weten. of wil je dat jouw oefening in deze rij moet staan? schrijf 'm op!